Interpretatiemodel Vaessen

-->

 Het hermeneutisch interpretatiemodel Vaessen gaat voorbij het bestaande cognitief imperialisme dat het rationele denken een dominante plaats geeft. In het huidige tijdsgewricht biedt dit model niet langer houvast voor het ontdekken van betekenis aan dat wat we zien en ervaren. Het cognitief imperialisme is gewoonweg ontoereikend. Waar het eerder eenvoudig was om betekenis te geven vanuit één enkele context of domein, zien we in deze tijd een voortdurende schakeling en interactie tussen verschillende domeinen. Betekenis ontstaat dan ook door een combinatie tussen deze intelligente systemen. Nico Baken spreekt hierin over holons, ecosystemen, met kennis en inzicht die relevant wordt voor een andere holon, een ander ecosysteem. Het interpretatiemodel Vaessen is een holistische benadering waarin betekenis ontstaat vanuit de kérn van de materie, dwars door alle holons heen. En deze kern lijkt leven te bevatten ‘a spark of light’ dat voor ieder menselijk wezen te ervaren en te bevatten is. Echter, níet met enkel de logica van het brein, wél door je te verbinden met dit veld van betekenis.

Het kantelpunt is te lezen in het omgaan met chaos; voor de cognitief imperialist een ongewisse weg en in het geheel niet aantrekkelijk omdat het vraagt om de controle los te laten, voor Vaessen juist een gelegenheid tot het ontdekken van een geheel nieuwe wijze van hermeneutiek en het interpreteren van de werkelijkheid in het bijzonder. Hij beziet de wereld als een kwantumveld waarin het aan de mensen zélf is een nieuwe realiteit te bouwen, daarbij de richting volgend van zijn hart. Er is geen scheiding meer tussen lichaam en ziel, materie en geest. Deze zienswijze wordt mede ondersteund door de eigentijdse filosofen Sloterdijk en Cornelisse.

tekst én lezers én een coherente hartverbinding

Vaessen kiest als uitgangspunt van zijn hermeneutiek het omarmen van de chaos en deze vanuit een hartverbinding doorklieven waardoor er betekenis ontstaat.

Een hartsverbinding is een coherente ervaring van alle chakra’s in het lichaam, waardoor er een energie vrijkomt en door de mens heen stroomt waardoor hij werkelijk kan ‘zien’ in plaats van alleen maar kijken. De betekenis die ‘wordt gezien’ is niet te begrijpen met één enkel chakra of zintuig, maar ontstaat door een coherente interactie tússen deze chakra’s. Wetenschappelijk is dit te vergelijken met een kwantum sprong. Maar ook in een kwantum veld is structuur nodig ; ) het is echter geen structuur zoals wij deze kennen, een lineaire en rationele wetmatigheid. Het is een structuur die als vanzelf richting geeft en waarin betekenis ontstaat. Deze richting en met name de hélderheid hiervan, ontstaat door een coherente hartsverbinding.

De schrijver van de tekst kan dit initiëren door de tekst te schrijven vanuit dit bewustzijn, en daarmee de lezer de gelegenheid geven dit ook te doen, door zich aan te sluiten op dit veld. De betekenis die de schrijver geeft aan de tekst kan dus verschillen van de betekenis die de lezer ‘ervaart’ bij het interpreteren van wat hij leest. Betekenis wordt op zielsniveau gegeven. En dit overstijgt de bestaande betekenis van realiteit, zoals deze wordt toegekend door eerdere denkers in de hermeneutiek. Er ontstaat een veld van betekenis waarin zowel de schrijver als de lezers zich kunnen ontwikkelen, voor een ieder passend bij zijn of haar eigen ontwikkeling.

kwantumsprong

De schrijver kan door het schrijven van zijn tekst een sprong in bewustzijn maken, het proces van het máken van de tekst is een spirituele ontwikkeling an sich. Dit sluit aan bij eigentijdse opvattingen als ‘de weg is belangrijker dan het doel’ en het zelf creërend vermogen van de mens, dwars door tijd en ruimte heen. De daadwerkelijke tekst kan een sprong in bewustzijn beschrijven die je dwars door de woorden heen kunt ontvangen. De lezer zelf kan door het lézen en ervaren van de tekst een sprong in zijn bewustzijn maken, door zich te openen voor de werkelijke betekenis van de tekst.

Deze betekenis kan voor de lezer dus op een ander niveau plaatvinden dan voor de schrijver, of dan waar het onderwerp van de tekst zich op toespitst. Dat maakt dat het interpretatiemodel Vaessen op meerdere niveaus in de realiteit werkt. De belevingswereld van de schrijver (en zijn proces om tot de tekst te komen) gaat verder dan de fysieke en lineaire tijd. Het biedt de lezer de mogelijkheid ook zo’n soort tijdreis te maken en nog lang na het fysiek lezen en interpreteren (in de klassieke zin) van de tekst de invloed van de tekst ondervinden. Het betekenis geven vindt dan plaats in een moment veel verder in de tijd, in het kwantumveld waarin tijd niet bestaat.

Waar Ricoeur eindigt gaat Vaessen verder. Om Ricoeur even terug te halen, hij geeft de lezers gelegenheid tot het betreden van een toegangspoort waarachter de werkelijkheid schuilt. Een werkelijkheid die bij Ricoeur weliswaar grenzeloos is, maar die slechts binnen de grenzen van de menselijke vrijheid en op een indirecte manier, via de omweg van de tekst, kan worden gekend en ervaren. De lezer gaat bij Ricoeur participeren in de wereld van de tekst en genereert al participerend zijn eigen betekenis van de tekst.

Bij Vaessen ontstaat betekenis in een véél grotere opvatting van de werkelijkheid waarin onze geest wordt geopend voor een nieuwe ervaring van deze werkelijkheid, spiritualiteit en religie. Dit betekent dat tekst niet langer de enige manier is om betekenis te ontvangen, maar er door meerdere lagen van de werkelijkheid (een kwantumveld) energie stroomt die betekenis laat ontstaan. Het is aan de lezer om dit ook werkelijk te ontvangen door zijn eigen hartcoherentie af te stemmen op de resonantie van de tekst. En zo ontstaat er een veld van betekenis waarin er een nieuwe werkelijkheid ontstaat.

Volgens Vaessen: Joy is the clearest sign of the presence of God! En, of je dit nu God noemt of licht of de kracht van het universum, het is de basis van alle kennis, theologie en retoriek waarmee we het verschil kunnen maken. En daarmee een nieuwe werkelijkheid creëren.

  

Geschreven door Noor Bongers ter gelegenheid van het lanceren van het Interpretatiemodel Vaessen, dwars door de stilte heen op donderdag 12 maart 2015

Samen met de eerste lezing die is geschreven volgens het interpretatiemodel Vaessen; Oorverdovende Stilte 

Ik heb dit interpretatiemodel kunnen schrijven door de jarenlange vriendschap en uitwisseling met Jan Vaessen over de wereld waarin wij leven, nieuwe waardesystemen en het verlangen van mensen. Ik heb Jan leren kennen tijdens mijn tijd bij Great Place to Live waarin we gelijkwaardig optrokken; hij met de kerk en de Cursus Retoriek en ik met het netwerk GPTL en participerend in tal van allianties en netwerken in de voorhoede. Toen ik zijn wetenschappelijk artikel 'A different way of knowing, a desperate need of theology and preaching in an age of cognitive chaos' (2014) las, drong de volle omvang van Jan's gedachtegoed tot mij door.

Zoete broodjes

Ik ga naar de bakker. In Rotterdam, de Marokkaanse bakker met het heerlijke brood. Het is zomer. Ik heb het naar mijn zin. Opgewekte lach, hoge hakken en glinsterende ogen. Ik loop naar de toonbank en de meisjes achter de toonbank lopen weg. Iets doen in de bakkerij. Iets pakken.

Naast mij staat een vrouw. We staan eigenlijk vlak bij elkaar, In de grote bakkerij waar ook een aquarium staat. We wachten rustig. Iedereen is blijkbaar bezig. Er gebeurt niets en de zon schijnt buiten, alles is kalm en zwoel. We worden ons gewaar van onze aanwezigheid.

Ik kijk opzij. Ik zie haar. Zij ziet mij. Ik in zwierige zomerjurk, glinsterend wit met blauw motief, pofmouwtjes en diep decolleté, rode lippen in een glimlach. Zij, geheel in het zwart, haar schoonheid totaal verborgen onder een gewaad, alleen haar ogen zichtbaar, waardig. Lachend!

Oh wow! Wat een heerlijk erkenning. 'Kijk jóu nou!', 'Ja! Kijk jóu nou!' Wauw, dat wij hier samen kunnen zijn. Het tóppunt van diversiteit en alle twee volkomen vrij. Twee vrouwen naast elkaar bij de bakker. De één kiest voor dit, de ander voor dat.

We zeiden niets... en genoeglijk keken we weer voor ons uit. In onze nopjes.
Het duurde best een tijdje voordat iemand kwam.

Wat een rijkdom. 







ps. dit vond plaats in ± 2008 en ik vertel het best vaak. Tijd om te posten, ik heb ook een mooie foto van mij met die jurk, maar dat zou een vertekent beeld geven, daar kijk ik heel anders. Daarom deze, uit 2015. Kijk voor lachende dames in een burka op Sisters! en deze fantastische foto

pps. Ik schreef eerder de post Verleidelijke dames in een Burka

Het schone en de kracht van de werkelijkheid

Dankzij het schone lukt het op den duur zich de ware wereld opnieuw te herinneren.  
Dat is de weg van de filosofie.

Hans-Georg Gadamer


Mijn lievelingsonderwerp. Mijn lievelingswérk: ik maak ruimte voor schoonheid. En... het historisch perspectief. Mijn moeder had een zeer goede vriend, bekend filosoof, theoloog en dogmaticus professor E.J. Beker. Zij bestudeerden samen (zijn) teksten en passages. Zij schreven een boek dat begon met: “Ik begin mijn citaat met Kant”, en ik heb me lang afgevraagd welke kant ze bedoelden en of ik misschien op een verkeerde bladzijde was begonnen. De weg van de filosofie.

Jaren later deed ik een cursus filosofie bij Henk Oosterling, de enige filosoof die eruit ziet én handelt als een havenarbeider; noeste arbeid midden in de samenleving. De weg van de filosofie. Het viel me op dat filosofen áltijd voortborduren op een eerdere filosoof. Zich verhouden tot een ander mens, met een andere denkwijze, die op zijn beurt deze denkwijze heeft ontwikkeld door zich te verhouden tot een ander mens...... In deze verhouding scherp je je gedachten, kom je tot nieuwe inzichten en construeer je het concept van de werkelijkheid. Iedere generatie filosofen construeert zo een nieuw wereldbeeld.

Volgens Gadamer is dit wereldbeeld dus iets dat we vergeten zijn én ons steeds beter kunnen herinneren door het schone. De ware wereld.


Terug naar de bron

Tijdens de cursus filosofie, en ook als ik mijn moeder en Ernst bezag in hun reflecties op Kant en elkaar, vroeg ik me af of je als filosoof wel eens iets geheel nieuws verzint; “Nieuw! Nu! Mét nóg meer waarheid! Nieuw! Nú, een geheel níeuwe interpretatie van de werkelijkheid!”, of dat dit gewoonweg onmogelijk is, omdat de weg van de filosofie nu eenmaal geplaveid is met andere filosofen. Waar je, omwille van de historische context en het aanzien van het door jóu gecreëerde concept van de werkelijkheid, toch iets mee moet. Waar is de oorsprong van de filosofie als je je steeds verhoudt tot eerdere constructen?

In 1997 schreef ik een essay ‘De zin van het denken’, over dat het eigenlijk niet uitmaakt wélke studiekeuze je kiest; de weg naar de essentie is voor iedere wetenschap gelijk. Uiteindelijk leidt de conclusie van een lánge lánge weg van studie, promotie, wetenschap en praktijk tot wezenlijk inzicht. Mijn idee was dat álle specialisten elkaar in deze essentie zouden ontmoeten en ontdekken dat ze via een andere weg tot hetzelfde inzicht zijn gekomen, en daarmee tot een gedeeld beeld van de werkelijkheid.

Ik filosofeer even verder en zie bijvoorbeeld: Alles is één. De lege ruimte tússen de materie maakt iets tot dat wat het is. Of je dit nu God noemt, het higgs deeltje, anti materie of de onzichtbare werkelijkheid die je met het zesde zintuig kunt zien... Ik ben altijd een beetje trots op dit artikel, omdat ik het nu zo mooi om mij heen zie manifesteren. Maar dit terzijde.


Herinnering aan schoonheid als houvast

De weg van de filosofie én de weg van de wetenschap hebben beiden gemeen dat het rationele constructen zijn die een onzichtbaar aspect van de werkelijkheid proberen te beschrijven. Een werkelijkheid bovendien die wij ons volgens Gadamer herínneren........ en dit lukt ons door het schóne. Op het oog twee super subjectieve begrippen, die volgens de weg van de filosofie én de wetenschap blijkbaar logisch kunnen worden beredeneerd: ‘het ware, de herinnering daaraan én het schone’. Een interessant gegeven voor een tijd die je lineair kan vormgeven met een rechte lijn van A naar B. Interessant dat de ratio hierin een ruimte biedt waarin je schoonheid kan benutten om je de wáre werkelijkheid weer te herinneren. Zeer interessant ........

Hoe werkt dat in het huidige tijdsgewricht waarin we ons bevinden? Met een kwantumveld waarin de weg van A naar B start bij C, we D in het vooruitzicht zien en A en B sporadisch voorbij komen en we elementen benutten die ons van pas komen? Een tijdsgewricht waarin lineair plannen maken niet langer werkt en we andere manieren vinden om de toekomst vorm te geven. Logica in een kwantumveld heeft een ándere wetmatigheid, het kwartje valt steeds nét de andere kant op. Pioniers van deze tijd ontdekken nieuwe parameters, leidraden en ritmes om de toekomst vorm te geven. Wat is hierin waar? Wat is schoonheid en hoe benutten we haar? Laten we ons leiden door een herinnering aan een ware wereld?


Het hart als kompas van deze tijd

De weg van de filosofie lijkt plaats te maken voor een andere weg, met een ander sturingsprincipe en vanuit een ander begrip van de werkelijkheid. Hoe ontdek je dit als je gewend bent je te verhouden tot ándere denkbeelden van ándere mensen, van het aanscherpen van visies op de werkelijkheid om het ware zichtbaar te maken? Waar ligt het kompas als de wereld met de ratio niet bestuurbaar blijkt?

Als mens verhoud je je net zo goed tot de wereld als een filosoof tot zijn voorgangers. In het hier en nu zie je álle aspecten van de werkelijkheid. Je ervaart wellicht chaos als je wilt plannen, vooruit wilt kijken en lineair je strategie wilt operationaliseren. Zonder egocentrisch te zijn, ben je zelf het middelpunt van de wereld. Het stille middenpunt van het bruisend nu. Los van enige voorkennis luister je, naar de zachte stem die zegt ... “Ja! Dát heeft waarde, go for it!”. De zachte stem van je hart. Die fluistert en stiekem een messcherpe reductie van de werkelijkheid voor je maakt, tot dat overblijft wat er werkelijk toe doet.

Op het moment dat dat gebeurt ga je werkelijk zíen. Zien wat belangrijk is, zíen wat de volgende stap is en waar je keuze naar uit gaat. Er is ruimte gemaakt waarin schoonheid kan ontstaan. De schoonheid van jouw beslissing die is ingegeven door de puurheid van de oorspronkelijke bron. En misschien .... misschien schuilt in deze oorsprong ook wel de herinnering aan de ware wereld, aan de wereld die je altijd hebt gezien. De schoonheid in en van jezelf, wijst de weg naar de toekomst, waarmee er een nieuwe werkelijkheid ontstaat.

Dankzij de schoonheid lukt het de ware wereld zichtbaar te maken,
dat is de weg van het hart.


De grappige tijdgeest

Het is bijzonder dat deze tijd laat zien dat de Weg van het Hárt én de Weg van de Filosofie hand in hand gaan. Dankzij vooraanstaande denkers van deze tijd krijgen we inzicht in nieuwe vormen van wetenschap die deze twee samen brengen. Bijvoorbeeld: sturen met de kracht van intentie, kwantummechanica, het effect van voeding op ons bewustzijn, loslaten als effectief instrument en zingeving als kostenbesparing.

De weg van het hart ópent de deur naar werkelijk zíen. De weg van de filosofie doet haar best om met spitsvondig vernuft een concept van de werkelijkheid te laten zien dat hier ruimte aan geeft. En Oh! de heerlijke wetenschap ontdekt dat dit ook echt werkt.


Enjoy the signs of time. Enjoy the way of your heart.
december 2014


Noor Bongers





work in progress geschreven voor de Cursus Retoriek deel 2 van Jan Vaessen waarin ik een fantastische analyse van de tekst kreeg door Anook Cleonne Visser

2014

 

Analogie tussen Ecologie en Economie

Op het New Financial Forum hoorde ik een fantastische analogie. Uitgesproken door Satish Kumar. Hij werd uitgenodigd door de University of Cambridge en vroeg aan de professor waar het Ecologie Departement was. "Het ecologie depártement?!". "Ja,", had hij geantwoord, "wilt ú mij vertellen dat u mensen opleidt, mensen die óveral ter wereld bestuurlijke functies krijgen en belangrijke beslissingen nemen, wilt u mij vertellen dat u hen leert te managen zónder hen de kennis te geven van wát zij managen?". Het verblufte gezicht van de professor beschrijvend wendde hij zich tot de zaal "So, those hálf educated men .....".

Een siddering trok door het publiek. Had hij dát nu écht gezegd 'half-educated-men'..... Ja, hij had het echt gezegd en er óók nog aan toegevoegd dat de wereld wordt bestúúrd door deze half-educated-men. Is dit nog wel passend bij de cyclische economie die wij vormgeven? Het antwoord ligt in de kracht van de woorden; ecologie, het bestaat uit het kénnen (logos, de logica) van een omgeving (de aarde, ons ecosysteem), en economie, dat bestaat uit ecos (ecosysteem) en nomos (managen, beheren). Het geeft 'economie' de letterlijke betekenis van 'goed huishoudschap van de aarde'.

Tot groot genoegen lees en hoor ik deze analogie de laatste tijd overal terug. Herman Wijffels spreekt over duurzaamheid als streven naar een hogere kwaliteit van relaties. Relaties tussen mensen en tussen mensen en de aarde (of íeder ecosysteem red.). Het steeds toegenomen belang van specialismen heeft geleid tot verkokering en een wereld van losse componenten. Als je kijkt naar de natuur bestaat deze vooral uit biodiversiteit. Waarin alle elementen een geheel vormen. De balans is van cruciaal belang voor de groei en waarde (die ontstaat) van dit geheel. Wie neemt verantwoordelijkheid voor dit geheel?

Gelukkig zie je dit uitgangspunt ook operationeel terug in tal van natuurlijke tuinbouw initiatieven zoals Kweekland en Feel Good Gardens. En in bredere zin in het LandgoedLAB, een landgoed heeft immers álle aspecten van een echte economie in zich. Hear! Hear! for the Earthworms! En aan álle mensen die de circulaire economie richting geven en waardecreatie in ál haar facetten plaatsen binnen het primaire proces. Daar waar het hoort. Ik zie om mij heen steeds meer mensen die hun eigen cirkel van invloed benutten en een eigen eco-systeem inrichten waarbij ze verantwoordelijkheid nemen voor het geheel. De som der delen. En dan ..... en dan ..... genieten maar!

* * *

Dankjewel Ivo Valkenburg voor de uitnodiging voor het New Financial Forum. Ik ben altijd weer verwonderd hoe jouw initiatieven in de financiële wereld, de waarde van liefde en duurzaamheid zichtbaar maken in relatie tot innovatie en economie.

Burning Women

Wicked!!!! Mensen vragen in mijn geheel nieuwe website om de wílde Noor. "Jij bent toch veel wilder dan dát?!". Ik was juist zo blij serieus en weloverwogen over te komen, maar die wilde Noor is er natuurlijk wel en daar hébben mensen ook best veel aan... Daarom heb ik wat stiekeme linkjes verstopt op de website.

Ik houd van extremen. Ik houd ervan kijkjes te nemen in verschillende werelden. Af en toe, als ik aan een marmeren vergadertafel zit in een klimaatgecontroleerd gebouw, doe ik even mijn ogen dicht en zie de Nevada woestijn met honderdduizend lichtjes en wonderlijke creaturen. "Dát is ook de aarde, denk ik dan. Wát te gek dat ik beiden werelden ken". Dan open ik mijn ogen en zie in al dat marmer ook Burning Man. Want werkelijkheid is ten slotte iets dat je zelf creëert.


Bekijk hier wat wilde momenten en een olie explosie.

Black Holes

foto René Wouters


Ik herinner mij een kleine anekdote tijdens mijn studietijd. Het was op het Hagelkruisplein in het studentenhuis waar ik naast de keuken woonde, in de oude garage. Ik woonde eigenlijk ín de keuken. Toffe gesprekken. Met zijn zevenen alles delen.

Mijn huisgenoten studeerden van alles en éen ervan psychologie. Een supermooi meisje, lang met rode donkere krullen rond haar hoofd en helder, helder (ik zeg helder!) blauwe ogen. Als meren. Je kent ze wel. Zij zou later, tijdens haar afstudeerstage de officieren aan het huilen brengen. Toen ze onderzocht welke dienstverlening zij kregen, op het gebied van geestelijke verzorging en ontdekte dat zij de eerste was aan wie die mannen hun oorlogsverhaal vertelden.

In de rommelige keuken in veel gewoel was zíj het die op een dag uitriep: "Noor! Heb je dat gehóórd, van die Zwarte Gaten?!? ..... In het héélal?!", en ik ietwat verbaasd "Ja, ehmm..  wat is daarmee?", waarop zij mij in opperste verwondering aankeek en antwoordde: "Erg hé?!".

Classic.
Ze doet nog steeds heel mooie dingen. Oprecht en stoer.

Leiden en Volgen

Op het NNF deed ik de Workshop Leiden en Volgen met TaiChi. Interessant. Samen met Cathy Brouwer (met wie ik ooit een Siamese tweeling speelde op het 2e NNF) waren wij een paar. Met onze ogen dicht en handen op elkaar. Zij leidde, ik volgde. Volgen is best eng met je ogen dicht, maar bij Cathy durfde ik het wel. Ik kon ook leiden en leidde haar in een mooie dans om elkaar heen. Leiden is uitnodigen.

Stiekem wisselde ik ook wel eens van rol als ik volgde, zonder dat ze het in de gaten had draaiden we om elkaar heen en maakte ik een pirouette. Daarna wisselden wij van partner. Mijn nieuwe partner van een sterke dame met een enorme energie. Ik merkte dat leiden mij veel moeite kostte en ik véel meer bewoog dan zij. Bij volgen kon ik haar dan toch wél weer verleiden tot een dansje .... dat we waagden.

Tijdens de 3e wisseling drong het woord 'onnavolgbaar' tot mij door, toen ik mijn partner, die mij wilde volgen, met een lichte paniek zag kijken naar mijn bewegingen. Niet te volgen, te verrassend, het duizelde. En toch ......... toen ik hém volgde dansten we en zwierden we en werd hij voor mij volgbaar in mijn eigen stijl. Verleiding of leiderschap?

Ontspanning 'that makes sense!'

Wow! Stel je toch eens voor dat je zó kunt zingen!
Subliem. En dan vooral haar blik als ze het heeft gezóngen spreekt boekdelen. Enjoy.

Erkenning en move forward

Met Olga Louise sprak ik over vroeger, toen we met een clubje Rock 'n Roll speelden voor een mooiere wereld. Over dat we elkaar daar toch weinig voor erkennen. Voortgaan in de vaart der volkeren met steeds mooiere projecten, steeds meer mensen, steeds meer flow. Op het NNF tijdens Stand up Inspiration kreeg ik de kans. Ook voor de mensen die wij niet kenden toen, Dankjewel!!! Rock on'





Met linkjes naar Naamlooz, Nieuwe Garde, 8UO, NNF, Great Place to Live, Dag van de Retoriek, Palace of Wisdom, SUI, Meemakers, Pressure Cooker, Willekleurig, van Jeroen Doensen, Sanne Roemen, Olga Plokhooij, Jan Vaessen, Martijn Aslander, Willemijn Phielix, Fanny Koerts, Chiel Vaessen en nog vele anderen ......... Rase da Roof!