The Swimming Pool

Een mooie zondagmiddag. We hebben net gelunched. De eerste lente dag zo lijkt het. We hebben gedanst en gespeeld en ontspannen nu wat. Het huis is prachtig. Een park als tuin en een vijver, stallen voor de paarden een eindje verderop een tennisbaan. Toch niet groot, maar ruim. Ruim genoeg. Mét een zwembad. En een hond. Een kleine hond. Zo een die alléén maar wil rennen en voornamelijk wil dat jij daarbij betrokken bent en een natte bal in je handen stopt. Als je ligt aan het zwembad. The Swimming Pool.

A moment of Bliss. Waarin iedereen volledig autonoom is en doet wat het moment hem ingeeft. Niets van de ander verwacht. Vrijheid. Liefdevol plezier. Uitbundig lachen. Liedjes zingen en de hond in het zwembad lokken. Tot dat hij springt. En wij ook. Óf niet. Rusten uit. Wat hieraan vooraf ging was de wens van twee mensen om elkaar wat beter te leren kennen. Twee mensen die elkaar al láng en breed kennen, soms zelfs iets te goed. Mensen die vertrouwen en nieuwsgierig zijn. Naar elkaar. Naar de intimiteit van de ander. Mensen zoals jij en ik. Die spreken met andere mensen die hen raad geven en zeggen JA! Moet je doen, zo’n weekend.

Twee mensen, verstrengeld in de ultieme verbinding. Hun eigenheid schittert in nabijheid van elkaar. De één nog mooier dan de ander! De één nog dónkerder dan de ander. Soms . . ze zijn verslaafd aan elkaar. Dol op elkaar. Eten elkaar op. Gunnen elkaar vrijheid en lust! Lusten elkaar rauw . . . Soms. En vertrouwen op vrienden die zeggen JA! Moet je doen, zo’n weekend.


Ik verwachte sex. Ik verwachte drugs. Ik verwachte Rock ’n Roll en hitsigheid. Ik kwam bedrogen uit. Het was álles wat ik mij erbij voor kon stellen, maar dan met leuke mensen. Echte mensen. Liefdevol. Gevend en uitnodigend. Om jezelf te zijn. Iedere keer nét een stapje verder. Nét een stapje verder dichterbij jezelf. Dóór ademen. Dóór ademen, adem door, dwars door alle barrières heen. Tot je je zelf in levende lijve aanvaard. Ziet. En liefhebt.

Mijn zus vond het maar vreemd. “Nee, je maakt een grapje! Je geeft toch alleen een massage aan je geliefde?” Maar je hebt elkaar nodig om jezelf te vinden. Je hebt anderen soms nodig om de ruimte in te nemen die je past. Op ontdekkingsreis. Door bérgen emoties, verdriet, liefde, pijn, plezier. Sensitiviteit en opgewektheid. Lichtheid door volledigheid.

Licht in mijn hoofd! Werd ik ervan. En zo ook die twee mensen. Die twee mensen die elkaar wat beter wilde leren kennen. Die dachten aan orgasmen en bevrijding. Die mensen kwamen bedrogen uit. Het ging over de energie van het leven en jezelf. Levenslust. Dóór ademen, tot je de laatste druppel hebt gedronken. En dan blijkt er overvloed te zijn. Het lichaam geopend, het hart als een roos, de mensen als bloemen. Je geliefde zoals je hem nog nooit hebt gezien. Echt. Kwetsbaar. Rauw. Schoon. Twinkeling.


Je eigen lichaam blijkt groter dan je dacht. Vele malen dieper, met duistere spelonken van onmacht. Van onuitgesproken verlangens en kwetsuren. Met zoooooveel liefde als dat er op aarde niet is. (dénk je ; ) Geen gelijke zoals jij. Geen peillozere diepte dan jij.

Wars van preutsheid blijk je toch zo opgevoed. En voel je niet de diepste bron. Bang voor de diepte. Bang om gekwetst te worden. Bang om alles te laten zien. Omdat je weet dat alles één is, dus . . als je je schoonheid wilt etaleren je de voetveeg van de duisternis meeneemt. Die alleen maar zo duister is omdat je haar niet wilt zien. Niet verlicht met jouw eigen liefde. Lichtangst.

Die liefde is grootser is dan je had verwacht. Ze vraagt je je te openen tot de laatste moleculen omdat ze anders niet kan stromen, niet genoeg ruimte heeft. Ze wil alles. De liefde wil expanderen, dwars door je lichaam resoneren. Groter worden door te delen. Stralen en schitterend. En niets is fijner dan een fladderende liefde die zich vrij voelt. Gezien. Open en opgewekt. Blijmoedig. Licht in het hoofd én toch vanuit je diepste kern.

Adem door . . . adem door . . . en voel het tot in het aller-verwegste puntje van je lichaam. Je geest laadt zich op. Verruimt zich nog een beetje, en koestert zich in je lichaam. ‘Ahhh wat een genot’. Eenheid. Thuiskomen in jezelf.


En dan, nog een beetje knipperend met je ogen. Van het felle licht, de schoonheid van het naakt bestaan, lichtelijk onthutst, zie je daar . . . opeens . . . . de zinderende liefde van anderen. Én van jouw geliefde. Verbinding met jezelf blijkt een deur, een prachtige poort naar het werkelijk ontmoeten van de ander. Levend vanuit je eigen bron, de onuitputtelijke bron van liefde.

En zij zagen elkaar, je weet wel, die twee zoals jij en ik. En zij ontdekten dat echte vrijheid pas ontstaat als je in verbinding bent. We leven het leven als in The Swimming Pool. Een mooie zondagmiddag. We hebben net gelunched. De eerste lente dag zo lijkt het. We hebben gedanst en gespeeld en ontspannen nu wat.

Bang ben ik niet. Om de wereld weer in te gaan. Want ík weet, dat The Swimming Pool een haalbaar doel is. Altijd bereikbaar.





Uitgesproken op de Dag van de Retoriek * 2012

De mooiste drenkeling ter wereld en het verhaal van onze helden

Naar een verhaal van Gabriel Garcia Marquez


Er is een klein onooglijk dorpje op een kale rots. Somber zonder bloemen. 20 huizen. Er spoelt iets aan. Kinderen spelen met de drenkeling bedekt met mosselen en zeepokken. Onherkenbaar als wens. (mens!)Vrouwen nemen hem mee en maken schoon. Hij komt van ver. Onbekende zeeën. Draagt zijn dood met trots

Hij is veel groter dan iedereen die zij kennen. Heimelijke fantasieën. In het diepste wijzen zij hun eigen man af. dan zien ze zijn kwetsbaarheid. Zo groot. Hij past natuurlijk nergens in, op visite maakt zijn grootheid klein. Hij heeft echt een gezicht om Esteban te heten, merkt een oudere vrouw op. Iedereen ziet dat het klopt.

De vrouwen verdringen elkaar met eerbewijzen. Lopen de mannen in de weg. Zijn gezicht bedekt tegen zon. Mannen geïrriteerd! Ze willen van hem af. Die grote dode! Dat maakt de vrouwen kwaad, ze laten zijn gezicht zien. Nu zien de mannen het ook: Esteban is in hun midden.

Grootse begrafenis met bloemen uit alle naburige dorpen. Iedereen wordt opgetrommeld.
Ze geven hem familie. Waardoor iedereen uit het dorp familie wordt via hem. Ze vechten om wie hem mag dragen. En zonder een anker aan zijn voeten gooien ze hem van de rots. Hij mag altijd weer aanspoelen en altijd weer terug komen. Ze zullen altijd goed voor hem zorgen.

Zij realiseren zich dat het leven nooit meer hetzelfde zal zijn. Nu Esteban weg is uit hun midden. Ze missen hem. En weten dat hun dorpje zal veranderen en zij grote deuren maken en stevige funderingen, grote ramen en heel veel bloemen, dat zij zich feestelijk zullen kleden met aandacht voor elkaar.

Zodat de geest van Esteban altijd welkom is en onbekommerd mag ronddwalen door de huizen, waarvan de deuren zo groot zijn dat hij zich nergens aan zal stoten. De bloemen zo mooi dat hij zal genieten. Het dorpje tegen de rots zal zo schitteren dat het van verre zichtbaar is op zee en de kapitein van het schip op de brug zal staan en in zeventien talen zal vertellen: Kijk daar tegen die rots . . . Dat . . . is het dorpje van Esteban!

* * *

Een verhaal zo schoon dat ik het jullie wilde vertellen. De kracht van verhalen en fantasie. Opvallend zijn de 'normaalheid' waarmee de dood tegemoet wordt getreden (zoals in zoveel Zuid-Amerikaanse culturen) en de manier waarop zij nadenken over de betekenis van de dode, die verder reikt dan deze aardse wereld. De vanzelfsprekendheid dat deze werelden door elkaar lopen vind ik heerlijk aan deze vertelling.

Maar de echte fascinatie schuilt in iets anders. Het laat een prachtige metafoor zien van onze tijd. Waarin wijsheid en grootsheid haast wegbezuinigd zijn. De ratio de boventoon voert in beslissingen en onze helden zijn gereduceerd tot mensen die het zeker weten, platte helden en dikke ikken. Manga, World of Warcraft en legio films en filmsterren zijn natuurlijk goede voorbeelden. Maar ook onze politici, mocht je hen ooit als een held zien, spreken nooit hun twijfel uit of laten hun kwetsbaarheid zien. Het imago van de held wordt zorgvuldig opgebouwd en door prachtige bureaus van waarde voorzien. De onzekerheid van onze held treft hier geen plaats.

En dit is iets van deze tijd. Ik keek enige tijd geleden naar De Zevensprong. De kinderserie uit eind jaren 70, heel spannend. De hoofdpersoon is een leraar die zijn avonturen deelt met de klas. Opvallend vond ik dat hij heel direct zijn overwegingen deelt. Zijn twijfels en vragen. Hij spreekt uit dat hij het niet wéét, maar dat hij zoekt. Uiteindelijk wordt de hele klas onderdeel van het avontuur. Deze taal en manier van spreken is wezenlijk veranderd sinds die jaren 70. In de media, de krant, en televisie en vaak ook binnen het onderwijs en managementkringen wordt een expertise gepresenteerd alsof het de waarheid is.

En dát zijn de voorbeelden waar de toekomstige generaties het mee moeten doen. Zou Justin Biber twijfels hebben? Is Bono wel eens depressief? Zou Obama wel eens balen bij een kopje thee en verzuchten dat het nooit wat wordt met deze wereld? Is Floortje Dessing wel eens niet-spontaan? Vast wel. Maar de werkelijkheid zoals wij deze overal gepresenteerd krijgen laat déze kant onbelicht. Jammer. Wat juist deze kant maakt het mogelijk dat je je kunt identificeren met een held.

Wat ik lees in het verhaal van de mooie drenkeling is dat de dorpelingen pas hun eigen schittering en grootsheid ontdekken op het moment van de drenkeling HUN Esteban is geworden. Niet de onbereikbare Esteban uit verre werelden waarover de mooiste verhalen gaan, een mythe. Nee, het is HUN Esteban en hij is dood en zij hebben hem verzorgd. Zij hebben zijn persoonlijkheid eer bewezen. En hem daarmee van hen gemaakt.

Zijn kwetsbaarheid was zichtbaar. Hulpeloosheid zelfs. En ook het feit dat hij zijn dood met trots draagt, maakt dat je over hem kan fantaseren. Dat iemand zich 'aan laat raken' en zichtbaar wordt in al zijn facetten. Het is ook lastig. Liever kijk je niet. Verdiep je je niet. De spiegel van de ander laat immers ook je eigen kleinzieligheid zien. Maar samen met je held kom je er wel! Voor Esteban ga je door het vuur. Er ontstaat een idee van 'samen' dat vanzelfsprekend is. Zeker omdat hij zijn kwetsbaarheid met waardigheid draagt.

Het effect van de held, de impact is dus vele malen groter als het publiek alles mag zien. De Media en de PR bureaus spelen hier natuurlijk handig op in, want op zich is dit geen nieuw inzicht, 'Alexander was een beetje dom' is hiervan wellicht wel het mooiste voorbeeld. Maar ook dit is bedacht. En wat wij, en volgens mij ook veel jongeren, ervaren is de non-authenticiteit van dit hele gegeven. Wat de omarming en werkelijke identificatie met onze held in de weg staat.

En daarmee dat je hem wilt evenaren. Dat de grootsheid van die ene mens, voor altijd welkom is in jouw dorpje, dat grootsheid zich welkom voelt in jouw hart, in jouw leven, tussen jouw vrienden en in jouw werk. En dat je, door deze grootsheid eer te bewijzen, de sprankeling kan proeven en daarmee het plezier en het grote genoegen om de grootsheid ook vanuit jezelf te laten stromen. Pure authenticiteit maakt de weg open.

En misschien, hebben we toch meer wijze verhalen nodig, of een mythe die werkelijkheid wordt in een dode die je de laatste eer bewijst, of, in het samen nadenken over retoriek en de werkelijke betekenis der dingen. Verstilling en verdieping waarin je ontdekt dat kwetsbaarheid geen zielenpieten element is, maar iets dat je met trots kunt dragen. En daarmee voor andere mensen een uitnodiging wordt hun ware ik te ontdekken en te leren vieren.

Zodat wij de weg kunnen openen naar authenticiteit als basis voor grootsheid en dat dit begint met het zichtbaar maken van meerdere aspecten van de werkelijkheid. De helden komen uit andere hoek dan wij denken, zij zitten hier recht voor ons.

Nu nog wachten totdat iedereen dit ziet ; )


Noor Bongers
Voor de cursus Retoriek van Jan Vaessen 2011

Het verhaal ‘de mooiste drenkeling ter wereld’ is gepubliceerd in De Verhalen van Gabriel García Márquez
en is hier online te lezen
ik kan de cursus van harte aanbevelen.

In een schitterend gebrek schuilt soms het mooiste

De schoonheid dwaalt
van ogenblik naar ogenblik
Voor hen die haar wil zien
Soms moedeloos aan deuren kloppend
die dicht blijven voor haar schittering

Angstige ogen dwalen rond. Verblind
door kortzichtigheid en een heilig moeten
Ontmoeten de schoonheid allang niet meer
afgesloten van het eigen gevoel

De Schoonheid! De Schoonheid!
bejubeld en bezongen
een lofzang op de ímménse ruimte
soms weggegooid als een poetsdoek
omdat mensen niet voor haar durven kiezen

die woekeren met tijd en onmacht
met de maakbaarheid die zij verstaan
met de eisen aan zichzelf
van perfectie

Oh Schoonheid!
Hulde aan jouw aards bestaan
Mijn grootste troef
Mijn grootste pijn
om te leven en waarachtig te zijn

Ik wil je drinken tot de laatste druppel.

Schoonheid is vormgegeven liefde

De kracht van diversiteit

De wereld is ten prooi aan verschillende crisis. Een financieel economische rond schaarste en gewin, een sociale crisis waarin uitsluiting bést wel normaal wordt bevonden en een ecologische. Het langzaam opconsumeren van de aarde houdt een keer op natuurlijk. Crisis die vragen oproepen die alle domeinen overstijgen en oplossingen vragen die effect hebben op álle domeinen. Alles hangt immers met alles samen.

Het doel is natuurlijk om een perfecte wereld te creëren. Waarbij alles in harmonie is met het andere alles. In vrede, liefde en verbondenheid. Een wereld in eenheid bestaande uit triljoenen verschillende elementen, diversiteit in allerlei vormen en maten. Het één nóg mooier dan het ander, het één nog zwarter dan het ander. Best lastig als je deze allemaal met elkaar in harmonie wilt brengen.

Want waar begin je als je het overzicht niet hebt? En wat is dat hele idee van een perfecte wereld eigenlijk? Betekent dit niet voor iedereen iets anders? En, is harmonie niet ook supersaai? Mijn angst dat ontwikkeling stagneert en verrassing verdwijnt is groot. Maar hoe stuur je richting een soort van perfecte wereld waarin je ook de crisis kan oplossen. Wat zou jij doen als je hierover kon beslissen?


Laten we een mooie parallel maken. Naar jezelf. Immers. Wat in het groot kan, geldt ook voor het kleine. En in het kleine manifesteert zich het grote. De mens. Het individu. Met haar beslissingen. Dus, als we over de wereld spreken, spreken we ook over ons zelf. 'Wil je jezelf doorgronden, kijk naar alle kanten in de wereld. Wil je de wereld doorgronden, kijk in je eigen diepten.' is in dit opzicht een mooi citaat van Rudof Steiner. Wat bij mij op kwam is het volgende:

‘Ik dacht dat ik ik niet was toen ik daar stond te schreeuwen en tieren.
Ik dacht dat ik ik niet was toen ik mijn verdriet verdrietig voor me uit schoof.
Ik voelde mij hélemaal mij wandelend langs de zee, met de wind door mijn haren mijmerend hoe gelukkig ik was.’

Ik dacht dat ik wel de perfecte mij kon worden als al dat verdriet er niet zou zijn. Of als ik niet zo zou schreeuwen uit onmacht. Als ik zou leren mij beter te uiten en niet zo schuchter te zijn. Ik verbloem het goed met mooie woorden. Die verdriet ogenblikkelijk lichter maken en een leergang vormen. Naar mijn nog groter geluk. Naar een nog perfectere mij. Naar mij in harmonie met mij.

Hhhmmmm maar dit is bijzonder. Mij in harmonie met mij. Betekent dit uitsluiting van alles wat niet goed is aan mij? Of van iets aan mij in het bijzonder ; ) En, kan ik mij wel helemaal omvatten? Ik denk soms: ‘Ik kom mij wel tegen in de blik van een ander. In de woorden van betekenis die de mijne verlichten’. In de ontluikende ogenblikken van een gesprek zie ik mijzelf verschijnen in de ruimte die de ander mij geeft. Ik zie mijzelf, omdat de ander mij een spiegel voor houdt.

Als ik zeg, dat ik van mij houd, houd ik van de diversiteit van mij. Van dat wat ik wéns, tot dat wat ik bén. Van het onzichtbare van mij en de zichtbare resultaten. Mijn werk, mijn vrienden, mijn idealen. Mijn schoonheid.

Maar waar ik het mínst van hou, is van het duister in mij. Dat doemt en dat zoemt en dat laat mij ‘niet weten’. En toch, hoort dit duister óók bij mij. Het voelt zich ongezien en geheel miskend. Want het heeft zoveel te zeggen. Grrrrr. Gromt het. En komt steeds dichterbij. Angstvallig houd ik het buiten de deur. Maar buiten welke deur eigenlijk?

Ik stond op het strand. De wind en mijn geliefde bliezen mij omver. Er was geen weerstand. De weerstand maakte mij machteloos.


Harmonie met jezelf is het érkennen van jezelf in alle aspecten. Een goede beslissing is er mijns inziens één die recht doet aan al deze aspecten. Waarbij er niet een wordt weggestopt omdat je die niet onder ogen wilt zien. Harmonie betekent ook het evenwicht tussen ál het mooie en het meest lelijke van jezelf.

Ik heb een ander nodig om mijzelf te kunnen zien. En dan, durf ik mijzelf ten volle te zien? Wil ik gezien wórden in al mijn aspecten? Durf ik beslissingen te nemen op basis van ál deze elementen? Ook nog in het aangezicht van een ander. Durf ik mijzelf te erkennen opdat ik erkend zal worden?

En pas toen, tóen ik dit had besloten met een volmondig ‘Ja!’ en mij in diversiteit zag stáán op het strand. Was ik niet meer omver te blazen en voelde mij één.

Een harmonie, die tot mijn eigen verassing helemaal niet saai voelde. Zélfs geen latente strijd, maar evenwicht. Van licht en donker. Zichtbaar in de ogen van die ander. Ik voelde me sterk. Ik voelde me vrij. Ik voelde mij verbonden. Met mijn geliefde, mijzelf en de wereld om mij heen. Vooral met het lichte en de duistere. Met mijn opgewektheid en levenslust en met mijn peilloze diepten van onmacht.

Nu blijkt dat harmonie bestaat uit licht en donker. Hoe richten we dit op het grotere geheel? Liefde in verbondenheid komt onverwacht. Als je de duisternis omarmt ontstaat eenheid.


Noor Bongers, Rotterdam, 10 april 2011